“TASHKENT CYBERLEX–2026” халқаро илмий-амалий форуми доирасида Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академиясида “Рақамли далиллар ва криптоактивлар: активларни қайтариш бўйича халқаро ҳамкорлик соҳасида Германия тажрибаси” мавзусида икки кунлик махсус эксперт сессияси ўтказилди.
Германия халқаро ҳуқуқий ҳамкорлик фонди (IRZ) кўмагида ташкил этилган мазкур сессия рақамли далиллар, криптоактивлар ва жиноий активларни қайтариш соҳасидаги замонавий ҳуқуқий ва амалий ёндашувларни муҳокама қилишга бағишланган муҳим халқаро эксперт майдонига айланди.
Тадбирда Олий Мажлис қўмиталари, Олий суд, прокуратура, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар вакиллари, Академия профессор-ўқитувчилари ҳамда соҳанинг мутахассислари иштирок этди.
Бугун рақамли технологиялар, криптоактивлар ва трансчегаравий молиявий операциялар жиноий даромадларни яшириш ҳамда коррупциядан келиб чиққан активларни хорижий юрисдикцияларга ўтказиш хавфини янада мураккаблаштирмоқда. Бу эса рақамли далилларни аниқлаш ва сақлаш, криптоактивларни хатлаш ва мусодара қилиш, молиявий терговларни самарали ташкил этиш ҳамда активларни қайтариш соҳасида халқаро ҳамкорликнинг янги механизмларини талаб этмоқда.
Сессиянинг очилиш қисмида Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси бошлиғи ўринбосари, сессия модератори Уйғун Ниғмаджанов Ўзбекистонда криптоактивлар ва бошқа мол-мулкни мусодара қилиш амалиёти, мазкур соҳада шаклланаётган ҳуқуқий ёндашувлар ҳамда рақамли иқтисодиёт шароитида молиявий терговларни такомиллаштиришнинг долзарб жиҳатлари ҳақида кириш маърузаси билан иштирок этди.
IRZнинг Ўзбекистондаги лойиҳалар раҳбари Франк Хупфельд мазкур ҳамкорлик ташаббусларининг ҳуқуқий билим ва амалий тажриба алмашинувини мустаҳкамлашдаги аҳамиятига тўхталди.
Сессиянинг асосий эксперт блоки Германиянинг Гамбург шаҳри прокуратурасида пул маблағларини легаллаштириш ва мол-мулкни мусодара қилишга қарши курашиш бўлими раҳбари, катта прокурор Герхард Бринкер иштирокида ташкил этилди.
Икки кунлик махсус дастур доирасида Германияда криптоактивлар ва бошқа мол-мулкни конфискация қилишнинг ҳуқуқий асослари, жиноий йўл билан орттирилган мулкий қийматларни аниқлаш ва хатлаш, учинчи шахслар номига расмийлаштирилган активларни мусодара қилиш, кенгайтирилган конфискация, суд ҳукмисиз конфискация, ўзини ўзи легаллаштириш ва учинчи шахслар томонидан пул маблағларини легаллаштириш ҳолатларида далиллар базасига қўйиладиган талаблар Германия тажрибаси асосида муҳокама қилинди.
Шунингдек, рақамли ва молиявий терговларни ташкил этиш, электрон далилларнинг сақланишини таъминлаш, халқаро ҳуқуқий ёрдам сўровларини тайёрлаш, Германия Федератив Республикаси томонидан ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш амалиёти ҳамда хорижий шериклар билан активларни қайтариш соҳасидаги ҳамкорлик механизмлари юзасидан амалий тушунтиришлар берилди.
Сессиянинг иккинчи кунида Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси ходими Шухрат Хомидов томонидан Ўзбекистонда коррупцияга оид жиноятлар бўйича молиявий тергов, рақамли активларни аниқлаш ва хатлаш амалиётига бағишланган миллий тажриба тақдим этилди.
Муҳокамалар давомида Германия тажрибаси рақамли далиллар билан ишлаш, криптоактивлар ҳаракатини таҳлил қилиш, жиноий активларни қайтариш ва халқаро ҳуқуқий ҳамкорлик механизмларини такомиллаштириш соҳасида Ўзбекистон ҳуқуқни қўллаш амалиёти учун муҳим амалий аҳамият касб этиши таъкидланди.
Махсус сессия “TASHKENT CYBERLEX – 2026” форумининг энг амалий ва стратегик аҳамиятга эга эксперт майдонларидан бири сифатида ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари салоҳиятини ошириш, активларни қайтариш бўйича замонавий ёндашувларни амалиётга жорий этиш ҳамда рақамли даврда қонун устуворлигини таъминлашга қаратилган халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлашга хизмат қилади.