Қашқадарё вилояти маҳаллаларида жиноятчиликнинг барвақт профилактикаси: илмий ва амалий ёндашувлар уйғунлиги

Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси томонидан Қашқадарё вилояти маҳаллаларида жиноятчиликнинг барвақт олдини олишга қаратилган криминоген вазиятни илмий ёндашув асосида комплекс ўрганиш ишлари изчил олиб борилмоқда. Мазкур тадбирлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 5 январдаги «Республика маҳаллаларида хавфсиз муҳитни яратиш йўналишида яхлит манзилли ишлаш тизимини жорий этишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-1-сон ҳамда «2026 йилда республика маҳаллаларида жиноятчиликнинг барвақт профилактикаси самарадорлигини янада ошириш бўйича ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-2-сон қарорлари ижросини таъминлаш мақсадида «илмий хулоса – тавсия – натижа» тамойили асосида ташкил этилган.

Ишчи гуруҳ аъзолари Қашқадарё вилоятининг Қарши шаҳридаги «А.Навоий», «Геолог», Қарши туманидаги «Кат», Ғузор туманидаги «Қоракўл», «Буюк карвон йўли», Косон туманидаги «Сарипул», «Пахтазор», «Янгиобод», Шаҳрисабз шаҳридаги «Кеш», «Пиллакашлик», «Уйчилик», Шаҳрисабз туманидаги «Чоршанбе», «Мираки», Чироқчи туманидаги «Чироқчи», «Навоий», «Ўзбекистон», Яккабоғ туманидаги «Жамбул», «Чўмич», «Дўстлик», Китоб туманидаги «Истиқбол», Қамаши туманидаги «Баландчайла», «Навоий», «Оқгузар», Нишон туманидаги «Нуристон», «Юксалиш», «Пахтакор», Деҳқонобод туманидаги «Ўзбекистон», Миришкор туманидаги «Помуқ», «Баҳористон», «Шодлик», Муборак туманидаги «Бобур», «Ёшлик», «Истиқлол» ҳамда Кўкдала туманидаги «Олтин дала», «Тошли», «Шўрқудуқ» маҳаллаларида бўлиб, ҳуқуқбузарлик ва жиноят содир этилишини олдиндан аниқлаш масалаларини илмий методология асосида ўргандилар.

Тадқиқот жараёнида жиноят содир этилишига замин яратаётган шарт-шароитлар, хусусан, фуқароларнинг ўз уй-жойлари ва мулклари хавфсизлигини таъминлашдаги эътиборсизлиги каби омиллар батафсил таҳлил қилинди. Аҳолининг шахсий мулкини ҳимоя қилишда замонавий хавфсизлик технологияларидан фойдаланиш ва ҳушёрликни ошириш бўйича амалий таклифлар ишлаб чиқилди. Шунингдек, профилактик тадбирлар самарадорлигини ошириш ва мавжуд тизимли камчиликларни бартараф этишга қаратилган тавсиялар берилди.

Ўрганиш якунлари бўйича аҳоли гавжум масканларда назоратни кучайтириш ҳамда профилактика инспекторлари фаолиятига илмий асосланган янги иш услубларини жорий этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилди. Хусусан, ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларга нисбатан профилактика чораларини қўллаш, шунингдек, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари билан ҳамкорликда жиноятнинг ҳуқуқий оқибатларини маҳалла аҳолиси ўртасида кенг муҳокама қилиш тартиби белгиланди.

Бундан ташқари, кибержиноятлар ва фирибгарликдан жабрланиш эҳтимолини камайтириш мақсадида аҳолининг ҳуқуқий маданиятини оширишга қаратилган илмий асосланган таклифлар криминоген вазиятни соғломлаштиришга йўналтирилган ҳудудий «йўл хариталари»га киритиш учун масъулларга тақдим этилди.

Академия мутахассислари томонидан олиб борилаётган мунтазам таҳлил ишлари маҳаллаларда хавфсиз муҳитни яратиш ҳамда ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш тизими самарадорлигини янада оширишга хизмат қилмоқда.