Мамлакатимизда давлат бошқаруви ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш, шунингдек давлат органлари фаолиятида тезкорлик, шаффофлик ва самарадорликни таъминлашга қаратилган ислоҳотлар изчил амалга оширилмоқда.
Ушбу жараёнларда «Рақамли прокуратура – 2030» стратегияси муҳим дастурий асос бўлиб хизмат қилиб, прокуратура органлари, айниқса тергов соҳасида иш жараёнларини тубдан модернизация қилиш, инсон омилини қисқартириш ва қарор қабул қилишнинг сифатини оширишга қаратилган.
Жорий йилнинг 26 март куни Ўзбекистон Республикаси Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академиясида мазкур йўналишдаги вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида республика ўқув семинари ташкил этилди. Унда тергов органларида фаолият юритаётган тезкор ходимлар, Академия магистратураси тингловчилари ҳамда малака ошириш курсларига жалб этилган, прокуратура органларига илк бор қабул қилинган ходимлар иштирок этди.
Семинар давомида стратегиянинг устувор йўналишлари, рақамли ечимларни амалиётга жорий этиш механизмлари ҳамда «E-tergov» ахборот тизими билан ишлаш кўникмаларини шакллантириш масалалари атрофлича муҳокама қилинди.
Таъкидланганидек, тергов жараёнида замонавий ахборот технологияларидан самарали фойдаланиш жиноятларни тезкор фош этиш, далилларни ишончли мустаҳкамлаш ва процессуал қарорларнинг асослилигини таъминлашда муҳим аҳамият касб этмоқда.
Шу муносабат билан, Бош прокуратура ва Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси ҳамкорлигида тергов сифатини ошириш ҳамда прокурор назорати самарадорлигини кучайтиришга қаратилган алоҳида ишчи гуруҳ фаолияти йўлга қўйилган. Мазкур гуруҳ томонидан илғор хорижий тажриба асосида рақамли ечимларни жорий этиш бўйича қатор инновацион таклифлар ишлаб чиқилмоқда.
Хусусан, амалиётга жорий этилаётган «Терговчи планшети» лойиҳаси тергов жараёнларини рақамлаштиришнинг янги босқичини бошлаб бермоқда. Ушбу қурилма «E-tergov» тизими билан интеграциялашган ҳолда ариза ва хабарларни автоматик рўйхатга олиш, улар бўйича тезкор процессуал ҳаракатларни бошлаш ҳамда барча жараёнларни ягона рақамли муҳитда юритиш имконини яратади.
Планшет орқали процессуал ҳаракатларни реал вақт режимида қайд этиш, баённомаларни электрон шаклда шакллантириш ва инсон омили билан боғлиқ хатоларни минималлаштириш имконияти яратилмоқда. Жумладан, Face ID технологиясининг қўлланилиши терговчининг шахсий масъулиятини ошириш билан бирга процессуал интизомни мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Шунингдек, ушбу ечим процессуал ҳаракат иштирокчилари ҳақидаги маълумотларни автоматик тарзда шакллантириш, суд экспертизаларини тайинлаш ва тегишли материалларни электрон тарзда юбориш орқали вақт ва ресурсларни тежаш имконини беради.
Умуман олганда, рақамли технологияларнинг тергов амалиётига изчил жорий этилиши тергов сифатини янги босқичга олиб чиқиш, қарорлар қабул қилишда инсон омилини минималлаштириш ҳамда ҳар бир процессуал ҳаракатнинг шаффофлиги ва холислигини таъминлашга хизмат қилмоқда. Бу эса ўз навбатида фуқароларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш, адолатли судловга эришиш ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимига бўлган жамоат ишончини мустаҳкамлашнинг муҳим кафолати ҳисобланади.