2026 йил 22 июнда қабул қилинган ЎРҚ–1155-сон Қонун коррупцияга қарши курашиш соҳасида жавобгарлик, профилактика ва институционал назорат механизмларини янги босқичга олиб чиқади.
Энг муҳим янгиликлардан бири – коррупцияга оид жиноятларнинг аниқ рўйхати қонунчилик даражасида белгиланганидир. Унга мансаб ёки хизмат мавқеини суиистеъмол қилиш билан боғлиқ айрим талон-торож ва фирибгарлик ҳолатлари, порахўрлик билан боғлиқ жиноятлар, ғаразгўйлик ниятида содир этилган айрим мансабдорлик жиноятлари ҳамда коррупция орқали олинган даромадларни легаллаштириш киради.
Қонун билан коррупцияга оид жиноятларни содир этишда айбдор деб топилган шахсларнинг электрон реестри жорий этилди. Реестрга киритилган шахслар учун судланганлик муддати давомида давлат хизматига кириш, давлат мукофотлари билан тақдирланиш, сайланадиган ва алоҳида тартибда тайинланадиган лавозимларга номзод этиб кўрсатилиш, давлат харидлари ва давлат-хусусий шериклик лойиҳаларида иштирок этиш, шунингдек айрим раҳбарлик лавозимларида фаолият юритиш бўйича чекловлар белгиланади.
Шу билан бирга, ўзлаштириш, растрата ёки фирибгарлик натижасида етказилган зарар тўлиқ қопланмаган ҳолатларда, шунингдек порахўрликнинг айрим оғирлаштирувчи ҳолатларида муддатидан илгари шартли равишда озод қилишни қўллаш доираси чекланди.
Қонун коррупциянинг олдини олиш масаласига ҳам алоҳида ёндашади. Давлат органлари ва ташкилотлари коррупция хавф-хатарлари юқори бўлган вазифа ва лавозимларни аниқлаши, уларни баҳолаши, бартараф этиш чораларини ишлаб чиқиши лозим. Шунингдек, коррупцияга оид хавф-хатарлар харитасини шакллантириш, комплаенс ва ички назорат тузилмалари фаолиятини кучайтириш, коррупция ҳақида асосли хабар берган шахсларнинг ҳуқуқий кафолатларини таъминлаш назарда тутилган.
Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш жараёнида иштирок этиб, коррупцияга оид жиноятларни аниқ ҳуқуқий мезонлар асосида белгилаш ҳамда жавобгарлик муқаррарлигини таъминлашга қаратилган нормаларни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқди.
Янги қонуннинг мазмуни аниқ: коррупция учун жавобгарлик фақат жазо билан чекланмайди. Унинг ҳуқуқий оқибатлари давлат бошқаруви, давлат хизмати, харидлар ва жамоатчилик ишончи билан боғлиқ соҳаларда ҳам намоён бўлади.