Инсон ҳуқуқлари бўйича бешинчи Самарқанд форумида экспертлар сунъий интеллектни тартибга солиш ва рақамли технологиялардан фойдаланишда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишга доир халқаро ёндашувларни муҳокама қилдилар.

“Сунъий интеллект, рақамли технологиялар ва инсон ҳуқуқлари: этика, ҳуқуқий тартибга солиш ва халқаро ҳамкорлик” мавзусидаги параллел сессия Ўзбекистон Республикаси Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий маркази томонидан ташкил этилди. Форум Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро пактларнинг 60 йиллиги ва Ривожланиш ҳуқуқи тўғрисидаги декларациянинг 40 йиллигига бағишланди. Унинг асосий мавзуси инсон қадр-қиммати, тенглик ва барқарор ривожланиш йўлидаги глобал шериклик бўлди.

Иштирокчилар сунъий интеллектдан фойдаланишнинг этик тамойиллари, алгоритмлар асосида қабул қилинадиган қарорларнинг шаффофлиги ва ҳисобдорлиги, шунингдек, камситишнинг олдини олиш масалаларини кўриб чиқдилар. Муҳокамада шахсий ҳаёт дахлсизлиги, фикрни эркин ифода этиш ва ахборот олиш ҳуқуқини ҳимоя қилишга ҳам эътибор қаратилди.

Сунъий интеллектдан давлат бошқаруви ва одил судлов соҳаларида фойдаланиш имкониятлари ва хавфлари, рақамли технологияларни ҳуқуқий тартибга солиш механизмларини такомиллаштириш ҳамда бу соҳадаги халқаро ҳамкорлик алоҳида муҳокама қилинди.

Сессияга ЮНЕСКОнинг Ўзбекистондаги вакили Сара Ношади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси бошлиғининг биринчи ўринбосари Евгений Коленко модераторлик қилди.

Сессияда халқаро ташкилотлар, давлат органлари, илмий-таълим муассасалари ва экспертлар ҳамжамияти вакиллари иштирок этди. Маърузачилар орасида Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги академияси, Тилбург университети (Нидерландия), БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармасининг Марказий Осиё бўйича минтақавий бўлинмаси, Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни ривожлантириш илмий-тадқиқот институти, Халқаро Қизил Хоч қўмитаси ҳамда БМТнинг Гиёҳванд моддалар ва жиноятчилик бўйича бошқармаси вакиллари бор эди.

Муҳокама қилинган масалалар рақамли ўзгаришлар шароитида ишлайдиган, янги технологиялар қўлланилганда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қила оладиган ҳуқуқни муҳофаза қилиш соҳаси мутахассисларини тайёрлаш учун муҳимдир. Академия бу йўналишда халқаро ҳамкорлик, илмий мулоқот ва таълим ташаббусларини ривожлантиришда давом этмоқда.